Ter overweging….

19 juli 2022

Wees barmhartig zoals jullie Vader barmhartig is. (Lucas 6: 36)

Wij worden allemaal geacht een mening te hebben, iets te vinden over welk onderwerp dan ook.

Dat is best vermoeiend en ik herkende mij in een stuk in ‘Trouw’ van afgelopen maandag.

De schrijver houdt een pleidooi voor ‘een meningsvrije maandag’.

Een dag vrij van ‘ik vind en ik voel’, een dag waarop wij elkaar geen vliegen afvangen.

Deze dag verdiepen wij ons in de zorg of pijn van medemensen met een totaal andere mening.

We gaan niet in debat maar kijken met barmhartigheid naar die ander.

Dat over die barmhartigheid staat niet in de krant maar in de Bijbel: God is barmhartig.

Barmhartigheid is een emotie die diep uit Gods binnenste komt, uit haar hart.

En wij moeten, want het staat er in de gebiedende wijs, net als God barmhartig zijn.

Stel nu dat wij die emotie van God overnemen, wat zal er dan gebeuren?

Als jij barmhartig bent dan oordeel je niet, daar vervolgt de tekst mee.

En daardoor leer je liefdevol en oordeelsvrij te kijken naar ‘die lastige ander’.

Ook, of misschien wel juist, als hij een mening heeft die jij totaal niet deelt.

Want als jij met liefde en zonder oordeel kijkt dan word je nieuwsgierig naar wat iemand beweegt.

Want ook jouw naaste, met die andere mening, heeft nagedacht over waarom zij iets vindt.

Ook zij zoekt haar weg in deze wereld en moet dealen met wat er allemaal gebeurt.

En als jij de zorg kunt zien die onder haar mening schuilgaat word je mild, jouw innerlijk wordt zacht.

En als je dan (niet op maandag!) in gesprek gaat verloopt zo’n gesprek totaal anders.

Tot je verbazing merk je dat jij meer deelt met die ander dan je denkt.

Namelijk de zorg dat ‘dingen gaan zoals ze gaan’ en dat de wereld niet goed is zoals ze nu is.

Je krijgt geen felle discussie maar een gesprek over wat jou en jouw naaste ten diepste beweegt.

En dit gesprek gaat naar een dieper niveau en wordt dan een echte ontmoeting.

Best een goed idee, zo’n ‘meningsvrije maandag’ en die opdracht van Jezus is ook goed bruikbaar.

Want naast die ene meningsvrije dag in de week zijn er nog altijd 6 andere dagen.

En soms moet je nu eenmaal in gesprek met mensen waar je het hardgrondig mee oneens bent.

Maar als het je lukt dat gesprek te voeren vanuit die emotie van barmhartigheid.

Dan ontdek je misschien wel dat jullie twee verschillende meningen naar een derde weg wijzen.

Een weg die beter is dan een slap compromis.

Een weg naar een levende geloofsgemeenschap in een mooie wereld.

ds. André Wingelaar

Reageren? Erg leuk als u dat doet!  ds.wingelaar@gmail.com

_______________________________________________________________________________________________

24 februari 2022

Als u boos wordt, zondig dan niet: laat de zon niet ondergaan over uw boosheid, geef de duivel geen kans. (Efeziërs 4: 26, 27)

Een fascinerende tekst omdat ‘boos worden’ voor de apostel blijkbaar het probleem niet is. Je kunt blijkbaar boos worden zonder te zondigen. Als jij jouw boosheid vasthoudt en opkropt en met die boosheid in bed stapt dan gaat er iets mis, dan krijgt de duivel een kans. Bij duivel moet u niet denken aan die figuur met bokkenpoten, dat is te gemakkelijk. Het gaat hier om het feit dat als jij jouw boosheid opkropt zij voort zal blijven woekeren en jou, en uiteindelijk ook de ander, stuk zal maken. En stukmaken dat is in de Bijbel bij uitstek het werk van de duivel.

Ik dacht aan deze tekst omdat ik vaak mail, in Paulus tijd bestond mail niet. Zou Paulus nu iets anders geschreven hebben? Want wij weten dat als je boos bent op iemand en je gaat dit via de mail uiten dat het conflict uit de hand loopt en groter wordt. En het slechtste wat je kunt doen is die mail ’s avonds opstellen en versturen voor het slapengaan. In theorie heb je dan voldaan aan Paulus wens: de zon niet laten ondergaan over jouw boosheid. Maar ja, Paulus kende geen mail en zo’n mail diezelfde avond versturen werkt vergiftigend. 

Misschien moet er wel een disclaimer bij Paulus tekst. Probeer jouw boosheid voordat de zon ondergaat op te lossen maar gebruik daarvoor nooit mail. Probeer te bellen, ook onmogelijk in Paulus tijd trouwens, maar nog beter is de ander opzoeken en ‘van aangezicht tot aangezicht’ in gesprek gaan. Uit Paulus brieven blijkt trouwens dat ook hij dit bij voorkeur deed. 

Lieve mensen, u mag gerust eens boos worden op een ander, maar ga vervolgens wel eerlijk, bij voorkeur, ‘face tot face’ met die ander in gesprek. Doe, tijdens dat gesprek, de moeite elkaars perspectieven te horen en probeer tot een gezamenlijke oplossing te komen die jullie beiden recht doet. Pas dan kun je rustig gaan slapen en geef je niet de duivel maar God een kans om

Te helen elke wond, ook de diepste wond (Lied 253: 3)

Goede en vredige nachten gewenst!

ds. André Wingelaar

____________________________________________________________________________

1 december 2021  Adventsoverweging

Positieve verwachting?

Dit was het thema eerste zondag van Advent (Advent betekent verwachting). Meestal is een verwachting die wij hebben positief. ‘Meestal’ betekent echter niet ‘altijd’, zoals wij nu helaas weer moeten constateren. Positieve verwachtingen en mooie plannen worden opnieuw door Corona de kop ingedrukt. Alle spontaniteit verdwijnt, je kunt gemakkelijk somber en negatief worden in deze tijd waarin de dagen ook nog korter worden.

Ook in de Bijbel zijn verwachtingen niet altijd positief. Verwachtingen die de oudtestamentische profeten, namens God, uitspreken gaan vaak over een komend oordeel over een volk dat niet luistert naar Gods geboden. Een lastige boodschap die niet lijkt te kloppen met een God die liefde is. Of dit ook zo is, dat is een ander verhaal wat ik voor nu even laat.

Iets anders is nu, voor onze Adventsverwachting, belangrijker. Hoe een profeet ook tekeer gaat tegen het volk, het is nooit het enige wat hij doet. Er wordt altijd een ander perspectief getoond dat aansluit bij een diep verlangen van mensen toen en van mensen nu: de komst van Gods Vrederijk. Het Rijk waar het anders gaat, een wereld omgekeerd waarin, zoals Maria zingt, ‘God de heersers van hun troon stoot en wie gering is aanzien geeft’ (Lucas 1: 52).

Onze verwachting is, door Corona, niet positief. Wat kan ons helpen om toch positief te blijven? Wat kan zorgen voor een positieve verwachting?

Misschien wel het besef dat het nooit anders is geweest in onze wereld. Ieder jaar vieren wij Advent in een verscheurde wereld èn ieder jaar proberen wij het, vaak tegen de klippen op, weer opnieuw te geloven. 

Dat het Rijk van God op elk moment nabij is als mensen elkaar nabij durven en willen zijn. 

En dat het kleine kwetsbare lichtje dat wij aansteken deel uitmaakt van Het Ware Licht.

Het Licht dat ieder mens verlicht en altijd komende is in onze wereld.

Zullen wij dat samen maar proberen te geloven?

Een gezegende Advent en een goede Kerst gewenst,

ds. André Wingelaar

Leuk als u reageert: ds.wingelaar@gmail.com

____________________________________________________________________________

29 september 2021

‘(…) wat voor nut zou het voor me hebben de betekenis van het christendom uiteen te kunnen zetten, vele afzonderlijke verschijnselen te kunnen verklaren, als die voor mijzelf en voor mijn leven geen diepere betekenis zouden hebben.’

De Deense filosoof Sören Kierkegaard schreef dit rond zijn twintigste in zijn dagboek. Hij worstelde levenslang met vragen over het bestaan in het algemeen, en vragen over de betekenis van het christendom voor zijn leven, in het bijzonder.

Er is een groot verschil tussen iets met jouw verstand begrijpen en een vorm van begrijpen als iets in jouw diepste wezen voelen en ervaren. Het eerste zit in het hoofd, het tweede in het hart. Het eerste verandert jouw leven nauwelijks, het tweede kan jouw leven op zijn kop zetten.

Daarom bid ik tijdens een viering regelmatig dat wij de woorden niet alleen met ons verstand zullen begrijpen maar ook met ons hart. Want pas als ik in mijn hart geraakt wordt krijgt wat ik heb gehoord betekenis in mijn leven. Anders gezegd: wat levend door mij heen is gegaan, alleen dat kan ik aan anderen geven.

Als dat gebeurt worden mensen nieuw en als mensen veranderen kan er iets in onze wereld veranderen. Want als mensen durven te veranderen komt er ruimte voor nieuwe wegen waardoor er een ruimte ontstaat waarin Gods Geest haar werk kan doen.

Mijn wens is dat het ons als mensen lukt de Geest die ruimte te geven.

Zodat onze wereld steeds meer gaat lijken op die nieuwe wereld die God voor ogen heeft.

ds. André Wingelaar

____________________________________________________________________________

25 augustus 2021

‘We hebben de illusie dat we ons leven kunnen controleren’

Dit zegt de Deense regisseur Thomas Vinterberg over zijn laatste film ‘Druk’. 

De Engelse titel is ‘Last Round’, ‘Laatste ronde’, een term uit het Café.

En, inderdaad, een rode draad in deze film is dan ook alcohol.

Vier uitgebluste mannen gaan een experiment aan: zij gaan dagelijks alcohol drinken.

Daardoor voelen zij zich weer gewichtloos, precies zoals in hun jeugd.

Volgens filosoof Sören Kierkegaard is jeugd een droom en liefde de inhoud van die droom.

Waar het om gaat is dit: de film gaat over verlangen.

Het verlangen niet gebonden te zijn aan zoals het allemaal hoort.

Het verlangen net zo onbezorgd en spontaan te kunnen leven als toen je nog een kind was.

Net als deze vier mannen durven wij dit vaak niet.

Maar met hulp van een dagelijkse shot alcohol durven de vier mannen het wel.

Dit roept onmiddellijk een vraag op.

Is er een manier zonder alcohol toch terug te gaan naar die jeugdige onbevangenheid?

Kunnen wij, los van onze leeftijd, dat kinderlijke vertrouwen in het leven weer terugvinden?

Deze vraag zal 19 september, tijdens de kerkdienst, centraal staan.

ds. André Wingelaar

____________________________________________________________________________

24 juli 2021

‘Nood leert bidden’

Klopt dit wel? In ieder geval niet volgens dit verhaal uit de Bijbel:

Eens was Jezus aan het bidden, en toen hij zijn gebed beëindigd had, zei een van zijn leerlingen tegen hem: ‘Heer leer ons bidden, zoals ook Johannes het zijn leerlingen geleerd heeft.’ (Lucas 11: 1)

Het is dus niet de nood die de leerlingen leert bidden maar de Heer. De leerlingen hebben blijkbaar behoefte aan iemand die hen woorden geeft. Bidden is dus zelfs lastig voor Jezus leerlingen terwijl zij dagelijks met hem optrekken!

Dat bidden niet meevalt herken ik en ook mij helpen woorden die een ander mij geeft. 

Onlangs kwam ik onderstaand gebed tegen uit de zogenaamde ‘completen’. 

De ‘completen’ zijn nachtelijke gebeden uit de Anglicaanse traditie. 

Je kunt dit gebed bidden ‘voor het slapen gaan’ het past goed aan het einde van een dag. 

Als je tijdens jouw vakantie een hele dag gereisd hebt bijvoorbeeld. 

Zo mogen deze woorden gebruikt worden in het vertrouwen dat God ze hoort.

Waak lieve Heer, bij wie werken waken of wenen vannacht, 

en laat uw engelen hen behoeden die slapen.

Zorg voor de zieken, Heer Christus; geef rust aan vermoeiden, 

zegen de stervenden, troost wie lijden, heb medelijden met de beproefden, 

bescherm wie blij zijn, en dat alles omwille van uw liefde.

Amen.

Een gezegende tijd gewenst.

____________________________________________________________________________

1 juli 2021

‘Na een robotische aanraking waren studenten verkocht’

Nao, een geavanceerde robot van 50 cm hoog, voert een studieadviesgesprek. 

Nao vertelt dat er binnenkort een cursus gegeven wordt die goed op hun CV staat. Nao geeft de helft van de studenten tijdens dit gesprek drie, schijnbaar spontane, klopjes op de hand. En wat blijkt? De studenten die Nao aanraakt zeggen bijna allemaal ‘ja’ op die cursus. Van de anderen, die Nao dus niet aanraakt, geeft nog niet de helft zich op voor de cursus.

Nu het erop lijkt dat wij elkaar straks weer aan mogen raken, treft mij dit verhaal extra. Rationeel gezien klopt er immers niets van. Een ding, want hoe geavanceerd ook, een robot heeft geen bewustzijn, raakt mensen aan en dat doet iets met hen. In dit geval maakt de aanraking hen ontvankelijker voor een commerciële boodschap.

Voor mij bewijst dit dat gewenste (!) aanraking voor mensen belangrijk is. 

Daarom is het prachtig dat er in de ‘genezingsverhalen’ in de Bijbel altijd sprake is van een aanraking door Jezus. Hoewel ik niet uitsluit dat er in deze ‘wonderverhalen’ iets bovennatuurlijks gebeurt, zijn deze verhalen ook bijzonder aards. Zij leren ons hoe buitengewoon genezend een simpele aanraking kan werken.

Laten wij met elkaar daarvoor gaan de komende zomertijd als aanraken weer mag.

Een hartelijke groet, 

Ds. André Wingelaar

____________________________________________________________________________

18 juni 2021

Het grootste nadeel van het christendom: het is nooit uitgeprobeerd

Bovenstaand citaat is van George Bernard Shaw, een vrijdenker (!), afkomstig uit Ierland (1856-1950). 

Ik denk dat dit citaat een kwetsbare plek raakt. Proberen kerkleden het christendom echt uit? Anders gezegd: durven zij te kijken of het eigenlijk wel werkt of zijn zij angstig?

Misschien moet je voor een antwoord op deze vraag zo’n 2000 jaar terug in de tijd. En wordt de vraag: wat wilde Jezus eigenlijk? 

En zo kom je van de ene moeilijke vraag bij de andere. Want, wat die ‘historische Jezus’ nu precies wilde is lastig te achterhalen. De afgelopen eeuwen hebben velen gezocht naar die ‘historische Jezus’. De korte conclusie: wie Jezus precies was valt niet met zekerheid te achterhalen.

Gelukkig bestaat de Bijbel met geloofsverhalen van mensen die Jezus hebben gekend en hebben meegemaakt. En deze verhalen geven voldoende informatie om het christendom ‘te gaan uitproberen’.

Al die verhalen gaan over een ‘je toevertrouwen aan’. Aan Jezus als hij zegt ‘volg mij’ en door hem aan een God die jouw leven draagt en juist in duisternis jou nabij is. 

Als jij je toevertrouwt aan God leer je ook in vertrouwen leven met medemensen. Je leert hen niet het nadeel maar het voordeel van de twijfel geven. En zo veranderen mensen die wantrouwend zijn in mensen die gaan vertrouwen en wordt God onder hen zichtbaar. 

Misschien is dit een manier van ‘uitproberen van het christendom’ is waar deze vrijdenker nog niet aan gedacht heeft. Neemt u de proef op de som?

Hartelijke groet,

Ds. André Wingelaar

Erg leuk als u reageert!

____________________________________________________________________________

26 mei 2021

‘Vrijdenkers’ (2) 

Het is jammer dat in de serie ‘Vrijdenkers’ alleen mensen worden geportretteerd die hun geloof zijn verloren. Als je onder het vrije denken ook de vrije keuze te gaan geloven meeneemt, zou je naast afvalligen ook toetreders kunnen portretteren, zoals in de serie Adieu God.

Wat maakt eigenlijk dat mensen wel of niet geloven?

Duidelijk is dat intelligentie geen criterium is. Natuurkundige Stephen Hawking, die God problematisch vindt, is geen intelligentere en betere wetenschapper dan Heino Falcke, astrofysicus èn gelovig lekenpredikant en het omgekeerde is evenmin het geval. Falcke vertelt in zijn laatste boek ‘Licht in de duisternis’ over de lange weg die uiteindelijk heeft geleid tot de eerste ‘foto’ van een zwart gat.

Maar wat maakt dan dat mensen kiezen om wel of niet te geloven? In de vraag zo stellen zit al een antwoord, namelijk het woord kiezen. Geloof is een keuze. Een keus je open te stellen voor iets groters. Er niet aan willen dat alles wat hier op aarde aan onrecht gebeurt het laatste woord heeft. En dat, als je deze keus maakt, je niet wegvlucht uit de aardse werkelijkheid maar je extra in gaat zetten om deze wereld meer te laten worden als het Rijk waar God van droomt.

De nieuwste natuurkundige inzichten zijn, ook voor de kenners, nog maar gedeeltelijk te doorgronden. Misschien moet je wel zeggen dat hoe dieper je de natuurwetten onderzoekt hoe mysterieuzer en onbegrijpelijker het leven voor je wordt. En juist daarom denk ik dat er iets is dat voorbij het verstand ligt, niet tegengesteld daaraan, maar iets anders.

Je verlangt naar een wat naar een waar

Iets misschiens iets dat je nooit hebt begrepen (Rutger Kopland)

Wellicht maakt dat verlangen volgen wel het verschil of je voor het één of voor het ander kiest.

Ds. André

____________________________________________________________________________

21 mei 2021

Vrijdenkers (1) 

In de TV- serie ‘Vrijdenkers’ van omroep Human worden mensen geportretteerd die zich bevrijd voelen nadat zij uit een onderdrukkend geloofssysteem gestapt zijn. Ik kan mij dit goed voorstellen. Er bestaan geloofssystemen die mensen kleinhouden en onderdrukken. 

Ik heb wel moeite met het woord ‘Vrijdenker’ als dit woord alleen gereserveerd wordt voor humanisten. Gelovigen kunnen net zo goed vrijdenkers zijn als humanisten. 

Het standpunt van het Humanistisch Verbond is niet dat gelovigen niet vrij denken en ongelovigen wel. Maar, net als er orthodoxe rechtlijnige gelovigen zijn, bestaan er ook orthodoxe rechtlijnige atheïsten. Zij beweren bijvoorbeeld: 

‘Mensen die over boven spreken zijn vaak meesters in het liegen en kletsen vooral onzin’. 

En tegenover religie wordt het eigen, wetenschappelijk verantwoorde rationele, wereldbeeld geplaatst. Deze rationaliteit sluit religie uit en zal leiden tot:

‘Bevrijding van dogma’s, onwaarheden, onzin en leugens’.

Uit deze twee beweringen blijkt een grote obsessie voor het geloof van de tegenstander. Het lijkt wel alsof de atheïstische identiteit ervan afhangt. Friedrich Nietsche, de filosoof van ‘God is dood’, zei het al: 

“Wie van ons zou er nog vrijdenker zijn als er geen kerk was?”

En met die laatste bewering zijn wij terug bij de kerk. De ‘Vrijdenkers’ bestaan omdat de kerk er is. Een mooie gedachte om deze eerste ‘Vrijdenkers’ overweging mee af te sluiten.

Wordt Vervolgd

Ds. André

____________________________________________________________________________

23 april 2021

1 Johannes 2: 17b (…) wie Gods wil doet blijft tot in eeuwigheid. 

Gods wil doe je door in Jezus voetsporen te gaan zo blijf je ‘in God’.

Maar hoe weet ik of ik in Jezus voetsporen ga?

Jezus voetsporen en zijn weg zijn geen gebaande voetsporen en wegen. 

Zijn voetsporen en wegen zijn telkens nieuw en verrassend.

Leerling van Jezus zijn is dynamisch en onvoorspelbaar. 

Je weet niet wat er op jouw pad komt en hoe jouw leven verder gaat. 

Je kunt bidden, in de Bijbel lezen en met anderen praten.

Soms zegt het je niets en gebeurt er niets.

Maar soms, totaal onverwacht, gebeurt er wel iets.

Ineens ontdek je dan wat geloof betekent voor jouw dagelijks leven. 

Zo mogen wij als mensen elkaar bijstaan.

Onze twijfels, worstelingen en vragen met elkaar bespreken.

Of wij nu gelovig zijn of niet.

Dan kan het maar zo gebeuren dat wij samen in Jezus voetsporen gaan.

En dat wij elkaar op die ongebaande weg meenemen. 

Jezus geeft geen kant en klare antwoorden op onze vragen. 

Hij zegt wel: “kom en kijk wat ik doe, volg het na en weet dat ik bij je ben.”

Zo worden ongebaande wegen nieuwe wegen.

Wegen die ons, tot in de eeuwigheid toe, telkens weer zullen verrassen.

Ds. André

Reageren? Graag en erg leuk als u mij mailt: ds.wingelaar@gmail.com